همکاری معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در انتشار نتایج تحقیقات پزشکی از طریق رسانه های ملی و محلی به منظور ارتقاء بازدهی مقالات پژوهشی و افزایش آگاهی عمومی از اولویت‌های معاونت است. در این راستا، مطالعه علمی دکتر یدالله فخری، عضو هیئت علمی دانشگاه، با عنوان «بررسی غلظت فلوراید در آب‌های آشامیدنی (آب لوله‌کشی، آب‌های بطری شده، آب‌های تصفیه شده در سطح شهر، آب‌های تصفیه شده در محل مصرف) شهر بندرعباس» به صورت مصاحبه خبری روزنامه دریا منتشر شد.

متن مصاحبه به این شرح می باشد:

"دکتر فخری: بنده دکتر یدالله فخری، عضو هیئت علمی گروه مهندسی بهداشت محیط و رئیس مرکز تحقیقات سلامت مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان هستم. موضوع تحقیق ما بررسی وضعیت غلظت فلوراید در منابع آب آشامیدنی شهر بندرعباس بود. در این مطالعه، نمونه‌برداری از آب لوله‌کشی و آب تصفیه‌شده شهری انجام شد تا وضعیت فلوراید مشخص شود و سپس با در نظر گرفتن غلظت فلوراید ، میزان مصرف، وزن بدن و نوسان مصرف ، ارزیابی ریسک سلامت صورت گیرد.

• در یافته‌های تحقیق اشاره شده که غلظت فلوراید در آب لوله‌کشی بالاتر از حداقل استاندارد ملی بوده اما در آب تصفیه‌شده کمتر از حداقل استاندارد. این تفاوت چه اثری بر سلامت دندان‌ها دارد؟

دکتر فخری: این مطالعه حدود چهار تا پنج سال پیش انجام شد و نتایج مربوط به همان زمان است. در آن دوره، میانگین غلظت فلوراید در آب لوله‌کشی ۰.۳۱ میلی‌گرم بر لیتر و در آب تصفیه‌شده ۰.۶۶ میلی‌گرم بر لیتر بود. هرچند میزان فلوراید در آب تصفیه‌شده کمی بیشتر به نظر می‌رسید، اما از نظر آماری تفاوت معنی‌دار میان این دو مشاهده نشد.

• نتیجه‌گیری اصلی تحقیق شما این بود که مصرف آب لوله‌کشی تهدیدی برای سلامت ندارد، اما مصرف آب تصفیه‌شده به دلیل کاهش بیش از حد فلوراید می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند. چه توصیه‌ای به شهروندان دارید؟

دکتر فخری: بر اساس استاندارد ملی، میزان فلوراید در آب باید بین ۰.۵ تا ۱.۵ میلی‌گرم بر لیتر باشد. کمبود فلوراید می‌تواند منجر به پوسیدگی دندان و کاهش کیفیت مینای آن شود و در درازمدت هزینه‌های دندانپزشکی را افزایش دهد. در مقابل، غلظت بالای فلوراید هم عوارضی مانند لکه‌های دندانی و پوکی استخوان به همراه دارد. یافته‌های ما نشان داد که میانگین غلظت فلوراید در هر دو منبع آب بندرعباس(لوله کشی شهری و تصفیه آب شهری) پایین‌تر از حداقل استاندارد بوده است. بنابراین به شهروندان توصیه می‌شود فلوراید مورد نیاز بدن را از سایر منابع مانند نمک‌های حاوی فلوراید یا مکمل‌های تأییدشده وزارت بهداشت تأمین کنند.

• برای بهبود وضعیت فلوراید در آب آشامیدنی، چه راهکارهایی پیشنهاد می‌کنید و نقش نهادهای مسئول چیست؟

دکتر فخری: در پژوهش ما ارزیابی ریسک سلامت برای کودکان و بزرگسالان انجام شد و خوشبختانه ریسک بسیار پایین بود و نگرانی وجود نداشت. با این حال، پایین بودن سطح فلوراید یک مسئله مهم است. پیشنهاد می‌شود نهادهای مسئول در سطح ملی و استانی با اجرای برنامه‌ها مناسب مانند ارائه مکمل‌ها در مدارس، این کمبود را جبران کنند.

• آیا ضرورت انجام مطالعات جدید در این زمینه احساس می‌شود؟

دکتر فخری: بله، حتماً. با توجه به تغییر منابع آبی در سال‌های اخیر و افزایش استفاده از آب‌های شیرین‌شده دریا در بندرعباس، لازم است مطالعات جدیدی انجام شود. همچنین تأثیر خشکسالی‌ها بر کیفیت منابع آبی اهمیت این پژوهش‌ها را دوچندان کرده است.

• در پایان، اگر پیامی برای شهروندان بندرعباس یا مسئولان حوزه سلامت عمومی دارید، بفرمایید.

دکتر فخری: توصیه من به شهروندان این است که به سلامت دهان و دندان خود توجه جدی داشته باشند و در صورت کمبود فلوراید در آب، آن را از منابع جایگزین تأمین کنند. همچنین امیدوارم مسئولان ذی‌ربط با حمایت از تحقیقات علمی و اجرای برنامه‌های پیشگیرانه، شرایط مطلوب‌تری برای ارتقای سلامت جامعه فراهم کنند."

هدف از این همکاری، اطلاع‌رسانی گسترده‌تر درباره نتایج تحقیقات مرتبط با سلامت محیط زیست و ارتقاء دانش عمومی در زمینه کیفیت منابع آب شرب است.

سارانی/ معاونت تحقیقات و فناوری/ دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان